We hebben een fantastische reis gemaakt naar Cuba en daar wil ik iets over opschrijven, maar ik weet niet goed waar te beginnen. Dus begin ik met de geschiedenis en wat feitjes over het land. Columbus ontdekte het reeds tijdens zijn eerste reis in 1492. In 1519 hadden de Spanjaarden het al veroverd en werd Havana gesticht. 100 Jaar later waren alle indianen uitgemoord en werden er slaven vanuit Afrika geïmporteerd en dat zorgt nog steeds voor de smeltkroes die Cuba nu is.
Fidel Castro en Che Guevara wonnen in 1959 de revolutie en sindsdien is het land communistisch en dat is gelijk het grootste probleem. Het communisme brengt zichzelf ten gronde en dat is gebleken in het Oostblok en gaat hier (uiteindelijk, denk ik) ook gebeuren. Niemand is gemotiveerd! De Cubanen zeggen: “We hebben hier alles, maar er is niks.” Hoe moet je dat zien?
Het is een prachtig land met heel veel groen, veel water en heel veel mooie vlaktes met zwarte grond. Als Nederland het zou koloniseren is het met 10 jaar een rijk land met heel veel landbouw en toerisme en alles wat het land biedt. Maar, niemand is gemotiveerd en daarom gebeurt er ook niks. Als boer moet 90% van de opbrengst naar de staat voor een klein beetje en die betaalt je dan ook pas na een half jaar. Dat geldt voor alles. De tabak, de melk, de suiker en noem maar op. In 1960 produceerde Cuba 8 miljoen ton suiker. Fidel hoopte dat naar 10 miljoen ton op te kunnen voeren, maar ze produceren nu 1,5 miljoen ton.
Het straatbeeld is vreselijk. Vanuit het dakterras in ons hotel in Havana keken we over de stad en het leek wel Gaza, zo’n bende. Hier en daar een prachtig mooi gebouw, maar het merendeel al 65 jaar niet onderhouden en dus vervallen. De bekende prachtige oude Amerikaanse auto’s zijn er zeker, maar het merendeel van het autopark bestaat uit verroestte oude Lada’s en paarden. Die paardjes zien er niet uit en zijn over het algemeen zielig. Handkarren en oude fietsen zie je ook in overvloed. Het ergste is eigenlijk de bedelaars. Iedereen verdient er ongeveer 30 dollar per maand en daar kan je niet van rondkomen. De jonge mensen hebben dan maar twee baantjes, maar de ouderen kunnen dat niet dus die bedelen of leunen op hun kinderen.
Over wat er allemaal niet is een paar voorbeelden. Water hebben ze meestal een halve dag en dus hebben ze op het dak een watertank. Stroom hebben ze ook een halve dag en als het er niet is, werkt er ook niks. Alle hotels zijn van de staat en die hebben stroomgeneratoren, dus die hebben wél stroom. Maar ook in de hotels is het een verrassing wat er allemaal niet is. We zaten in 5 (voor Cubaanse begrippen) hele goede hotels, maar we hadden 2x géén eieren. Brood was ook de helft van de keren van matige kwaliteit en de kaas is voor Hollandse begrippen heel matig. Het klinkt allemaal heel verwend en dat realiseer ik me best maar ik geef een opsomming van de feiten.
Ik heb in ieder geval 14 dagen niet gesnoept, geen snoep, pinda’s of chips, want dat is daar gewoon niet. Bij een tankstation stonden twee vriezers, maar allebei leeg. Geen ijs en toch stond er één wel gewoon aan. Een hotel waar we waren had wel water in het zwembad, maar daar mochten we niet in vanwege de waterkwaliteit. Een ander hotel had gewoon geen water. Als je thee besteld had bij een obertje, dan kwam ze terug met de mededeling dat de thee op is. Cuba produceert koffie maar die is maar heel matig, een goede cappuccino hebben we daar niet gedronken.
We liepen een keer in een stadje en gingen even lunchen. Er zat al een groepje van onze groep in het restaurant en wij gingen op het dakterras zitten. Daar bestelden we een bruchetta, zo’n broodje tomaat op zijn Italiaans. “Dat kon wel eens lastig worden,” zei de ober, “want dat hebben ze beneden al besteld.” Doch wonder boven wonder was het er wel en nog lekker ook.
Rum is er wel voldoende. Rum cola is mijn drankje dus ik had mazzel. Toch, af en toe werd mijn borrel veel te sterk dus ik vroeg aan de ober of er wat minder rum in kon. “Dat kan niet,” zei hij “want er is niet veel cola”! Criminaliteit is er hoegenaamd niet in Cuba, maar als toerist moet je iedere keer opletten want ze tillen je waar je bij zit. Er zijn heel duidelijk twee prijzen, één voor de Cubanen en één voor de toeristen. Toch hadden we er geen probleem mee om te veel te betalen, want uiteindelijk help je de mensen ermee.
Straten en wegen zijn 65 jaar niet onderhouden. De 4-baans snelweg waar we op reden was hoegenaamd verlaten. Geen strepen op de weg en we gingen meer paarden voorbij dan auto’s. De bus ging op deze snelweg van links naar rechts om de gaten te vermijden. De mensen waren over het algemeen ook niet blij. In Gambia (Afrika) waren de mensen ongeveer net zo arm maar die waren nog blij. Dáár is in ieder geval alles te koop, in Cuba kan je rijk zijn maar daar is van alles niet!
Toch nog een reisadvies: Ga er wél heen, maar bereid je goed voor en je helpt er de mensen mee.
Wim Laan