‘Pas je wel op voor zakkenrollers?’ Dat was de eerste reactie van één van mijn Spierdijkse vrienden, toen ik zei te gaan hiken in Bulgarije. Jammer, maar wel een logische reactie, want we denken vaak in stereotypen van Ons versus Zij en we horen dan vaak alleen hetgeen wat ons waardeoordeel bevestigt en niet wat het juist ontkracht. Maar ik kan je vertellen dat je voor zakkenrollers echt niet naar het buitenland hoeft. Zakkenrollers zijn er namelijk overal; zeker waar ik woon.
Maar goed, waarom Bulgarije? Geen specifieke reden, buiten dan dat het daar nog 25°C was in oktober en het niet regende.
Nu kwam ik aan op de dag na de voetbalwedstrijd Bulgarije vs Engeland. U herinnert het zich nog wel, de wedstrijd vol met apengeluiden en Hitlergroeten vanuit de fanatieke Bulgaarse aanhang. Waar in de (sport-)media een enorme heisa van werd gemaakt; het leek wel alsof Bulgarije het meest racistische land van de wereld was. En als ik eerlijk ben, zo kijkende naar de Bulgaren; op het eerste gezicht is het ook niet het allergezelligste volk. Toch wat ongure types, 80% ziet eruit of ze in de misdaad zitten en de andere 20% of ze eraan willen beginnen. Ze kijken allemaal chagrijnig en hun taaltje en geschrift (Cyrillisch) komt agressief over. Toch moet je niet altijd op je eerste indruk afgaan, dus ik gaf ze het voordeel van de twijfel.
Tripadvisor gaf aan dat de Boyana watervallen een van de must sees was, dus ik direct op mijn eerste dag daar naartoe gehiked (waterval op zo’n 1300m boven zeeniveau). Na een mooie klim in serene stilte en zonder veel andere hikers kwam ik bij de waterval. Niet zo’n imposante (Niagara is indrukwekkender), maar toch leuk om te zien. Er stond uiteraard een aantal borden met toeristische feitjes en daarnaast zag ik een bord met allerlei stickers. Ik weet nog dat ik dacht: “Leuk, kunnen blijkbaar allerlei mensen achterlaten dat ze de top gehaald hebben.” Maar toen ik beter keek, zag ik iets verontrustenders. Het waren allemaal stickers van fascistische groeperingen en ook 1 van CSKA Sofia (de Feijenoord van Bulgarije) met de tekst: CSKA Sofia Football And Racism. Zie hieronder.
Van deze tweede indruk kreeg ik wel een wrange smaak in mijn mond. Niemand had namelijk de moeite genomen dit te verwijderen. Zou dit land dan echt overvol zitten met racisten?! En waarom dan?
De dagen erna heb ik er specifieker op gelet, maar alle geloven lopen door elkaar heen en zitten buiten bij elkaar aan tafel met Turkse koffie de dag door te nemen. Ook in mijn gesprekjes met verschillende Bulgaren blijkt het echt maar een klein en sneu groepje “supporters” te zijn, die het voor de rest verpest. Dit trotse volk, met zijn verschillende etniciteiten, leeft namelijk al duizenden jaren met elkaar op gezellige, vredige voet. (Trouwens Fun Fact: Wist u dat Sofia de een-na-oudste stad van Europa was? Nee, hè? Weer wat geleerd!) Er is geen eng gedachtegoed te bekennen. En die Bulgaren zijn na een aantal Kamenitzas ook nog best gezellig. Nazdrave!
Nu de moraal van dit verre verhaal: Wees je bewust van je eigen vooroordelen, weeg dit mee in hoe je naar anderen kijkt én blijf vooral open staan voor nuanceringen van je wereldbeeld. Ik had na mijn twee ervaringen namelijk mijn mening niet meer hoeven bij te stellen en dingen kunnen zien/lezen*, die mijn opgedane twee ervaringen zouden bevestigen. Maar als je blijft kijken met een frisse blik en echt met ‘vreemden’ in contact komt, verrijkt dat je wereld(-beeld)!
S dobri pozhelaniya,
Ronald Laan
* De nieuwe digitale sociale media zijn overigens verraderlijk slim in het bevestigen van je huidige wereldbeeld, maar daarin wellicht meer in een volgende column.